Bé bị nghẹt mũi phải làm sao? Cách xử lý đúng

Bé bị nghẹt mũi phải làm sao để thở dễ hơn và nhanh hồi phục? Nghẹt mũi ở trẻ nhỏ là tình trạng phổ biến do cảm lạnh, cảm cúm hoặc thời tiết thay đổi. Bài viết dưới đây CPC1 Hà Nội cung cấp cách xử lý đúng như vệ sinh mũi bằng nước muối, hút mũi an toàn, giữ ấm, cho trẻ uống đủ nước và theo dõi các dấu hiệu nặng. Hướng dẫn giúp cha mẹ chăm sóc trẻ khoa học, giảm khó chịu và ngăn biến chứng.

Nguyên nhân thường gặp khiến trẻ bị nghẹt mũi sổ mũi

Trẻ nhỏ rất dễ bị nghẹt mũi, sổ mũi do hệ miễn dịch còn non yếu và niêm mạc mũi nhạy cảm. Một số nguyên nhân phổ biến có thể khiến bé gặp tình trạng này bao gồm:

• Nhiễm virus gây cảm lạnh, cảm cúm: Đây là lý do thường gặp nhất. Khi virus tấn công, niêm mạc mũi bị kích ứng, sưng nề và tăng tiết dịch, khiến trẻ liên tục chảy nước mũi và khó thở. Không khí lạnh, gió mạnh hoặc sự chênh lệch nhiệt độ giữa trong và ngoài phòng có thể khiến hệ hô hấp của trẻ phản ứng, dẫn đến nghẹt mũi, sổ mũi.

• Không khí quá khô hoặc quá ẩm: Độ ẩm không ổn định gây kích ứng niêm mạc mũi, làm mũi trẻ tăng tiết dịch, dễ dẫn đến tình trạng sổ mũi kéo dài.

• Dị ứng thời tiết, bụi, lông thú: Phản ứng dị ứng khiến niêm mạc mũi của trẻ sưng tấy, đỏ, chảy nước mũi liên tục và có thể kèm theo ngứa mắt, hắt hơi.

• Môi trường ô nhiễm, khói thuốc: Khói thuốc lá, mùi hóa chất khiến niêm mạc mũi bị kích ứng mạnh, dễ gây nghẹt mũi kéo dài.

• Bé nằm nhiều hoặc vệ sinh mũi không đúng cách: Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa biết xì mũi, do đó dịch dễ tồn đọng khiến trẻ bị nghẹt mũi.

Bé bị nghẹt mũi phải làm sao? Các biện pháp xử lý an toàn tại nhà

Khi trẻ bị nghẹt mũi, cha mẹ thường lo lắng và không biết nên xử lý như thế nào để bé dễ thở hơn mà vẫn an toàn. Dưới đây là những biện pháp được chuyên gia khuyến cáo, phù hợp cho đa số trường hợp trẻ nghẹt mũi tại nhà và có thể áp dụng ngay.

Xịt mũi bằng muối ưu trương

Xịt muối ưu trương là bước đầu tiên và quan trọng nhất khi bé bị nghẹt mũi. Dung dịch này có khả năng làm loãng dịch mũi, giúp đẩy bụi bẩn và vi khuẩn ra ngoài. So với việc dùng nước muối sinh lý, muối ưu trương cho hiệu quả giảm nghẹt tốt hơn nhờ áp lực thẩm thấu cao, hỗ trợ giảm sưng niêm mạc mũi.

Cha mẹ chỉ cần cho bé nằm nghiêng hoặc giúp bé ngồi cao đầu, sau đó xịt nhẹ từng bên mũi. Đây là cách hỗ trợ làm sạch mũi an toàn, hạn chế nguy cơ tổn thương niêm mạc và giảm nhanh cảm giác khó thở dùng được cho cả trẻ sơ sinh nghẹt mũi.

Hút mũi đúng cách

Sau khi xịt mũi, việc hút dịch mũi cho bé sẽ giúp loại bỏ dịch nhầy còn sót lại/ Hành động này giúp loại bỏ nguyên nhân khiến bé nghẹt mũi, biếng ăn và khó ngủ.

Khi thực hiện:

• Sử dụng dụng cụ hút mũi chuyên dụng.

• Hút nhẹ nhàng, tránh thao tác mạnh gây kích ứng.

• Không lạm dụng quá nhiều lần trong ngày để tránh làm khô niêm mạc.

Việc hút mũi đúng cách giúp bé dễ thở, giảm quấy khóc và ngủ ngon hơn.

Tạo độ ẩm phòng bằng máy tạo ẩm

Sử dụng máy phun sương hoặc máy tạo ẩm giúp cân bằng độ ẩm không khí, đặc biệt khi thời tiết hanh khô hoặc phòng bật điều hòa liên tục. Không khí đủ ẩm giúp dịch nhầy loãng hơn, từ đó hạn chế tình trạng nghẹt mũi kéo dài.

Bạn có thể:

• Dùng máy phun sương để tạo độ ẩm vừa phải (40–60%).

• Hoặc đặt khăn ẩm, chậu nước nhỏ trong phòng nếu không có thiết bị.

Đây là biện pháp an toàn, đơn giản giúp bé thở dễ dàng hơn mà không tốn quá nhiều công sức.

Tắm nước ấm, massage vùng mũi

Hơi nước ấm khi tắm sẽ làm loãng dịch mũi, thông thoáng đường thở. Kết hợp massage nhẹ nhàng vùng mặt, đặc biệt quanh cánh mũi và sống mũi, giúp kích thích lưu thông khí, giảm tắc nghẽn.

Khi tắm:

• Dùng nước ấm vừa phải.

• Sau tắm cần giữ ấm cho bé, tránh nhiễm lạnh.

• Không tắm quá lâu để tránh mệt mỏi.

Massage vùng mũi còn hỗ trợ bé thư giãn, giảm khó chịu khi nghẹt mũi, sổ mũi.

Bổ sung nước cho trẻ

Nước giúp làm loãng dịch và hỗ trợ quá trình hồi phục. Tùy theo độ tuổi của trẻ, cha mẹ có thể:

• Cho trẻ sơ sinh bú nhiều cữ hơn.

• Trẻ lớn hơn có thể uống nước lọc ấm, nước trái cây loãng hoặc sữa.

Việc bổ sung nước đầy đủ còn hỗ trợ tăng cường dinh dưỡng, giữ cho cơ thể khỏe mạnh và hạn chế tình trạng mất nước do sốt hoặc khó chịu kéo dài.

Giữ ấm cơ thể và môi trường sống

Nhiệt độ thay đổi thất thường khiến tình trạng nghẹt mũi dễ trở nặng hơn, vì vậy cha mẹ cần chú ý:

• Giữ ấm cổ, ngực, bàn chân cho bé.

• Tránh gió lùa, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.

• Đảm bảo môi trường sạch sẽ, hạn chế bụi bẩn.

Không gian sạch, ấm, thoáng giúp bé dễ thở hơn, ngủ ngon hơn và hạn chế nguy cơ tái nghẹt mũi.

Phòng ngừa nghẹt mũi cho bé hiệu quả

Cha mẹ có thể áp dụng các biện pháp phòng ngừa hằng ngày để hỗ trợ đường thở của bé luôn thông thoáng, hạn chế tình trạng sổ mũi, nghẹt mũi gây quấy khóc, mệt mỏi và ảnh hưởng giấc ngủ.

Giữ ấm khi thời tiết thay đổi

Giữ ấm cho bé là yếu tố quan trọng giúp hạn chế kích ứng niêm mạc mũi. Cha mẹ nên điều chỉnh quần áo phù hợp để bé không bị quá nóng hoặc quá lạnh. Đồng thời, tránh để bé tiếp xúc với gió lùa, nhất là buổi tối và sáng sớm. Việc giữ ấm tốt giúp bé hạn chế tình trạng khó chịu, giảm nguy cơ nhiễm lạnh.

Vệ sinh mũi họng hằng ngày

Làm sạch mũi họng bằng cách dùng nước muối sinh lý giúp loại bỏ bụi bẩn, dịch nhầy và các tác nhân gây kích ứng. Đây là thói quen đơn giản nhưng rất quan trọng để mũi bé luôn thông thoáng. Khi dịch mũi loãng và dễ đào thải hơn, bé sẽ thở nhẹ nhàng, ngủ ngon và giảm nguy cơ nghẹt mũi kéo dài.

Tăng đề kháng cho trẻ qua dinh dưỡng

Một hệ miễn dịch khỏe là “lá chắn” tự nhiên giúp trẻ ít gặp các vấn đề về mũi họng. Cha mẹ nên tăng cường dinh dưỡng với các bữa ăn giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ phù hợp với độ tuổi của bé. Với trẻ bú mẹ, nguồn sữa vẫn là hỗ trợ đề kháng rất tốt. Khi cơ thể đủ dinh dưỡng, bé sẽ dễ chống lại sự thay đổi thời tiết và các tác nhân gây bệnh.

Tránh khói bụi, phấn hoa và nơi đông người

Các yếu tố như khói bụi, phấn hoa hoặc mùi hóa chất dễ khiến niêm mạc mũi trẻ bị kích ứng và gây nghẹt mũi. Vì vậy, hãy giữ không gian sống của bé thoáng, sạch, hạn chế đưa bé đến nơi đông đúc và tránh hoàn toàn môi trường có khói thuốc. Một môi trường trong lành sẽ giúp bé giảm đáng kể nguy cơ tắc nghẹt đường thở.

Hạn chế cho bé tiếp xúc người bệnh

Khi trong nhà có người bị cảm, ho hoặc sổ mũi, trẻ dễ bị lây qua không khí hoặc tiếp xúc đồ vật. Do đó, hãy giữ khoảng cách phù hợp, không để bé dùng chung khăn, chén hoặc đồ chơi với người đang bệnh. Đây là cách đơn giản nhưng rất hiệu quả để giảm nguy cơ bé bị cảm lạnh kèm nghẹt mũi.

Khi bé bị nghẹt mũi, cha mẹ cần bình tĩnh và áp dụng đúng cách chăm sóc tại nhà như dùng nước muối sinh lý, hút dịch mũi cho bé đúng kỹ thuật, tạo độ ẩm phòng, giữ ấm cơ thể và bổ sung đủ nước. Những biện pháp này giúp bé thở dễ hơn, giảm khó chịu và hỗ trợ hồi phục an toàn. 

Bên cạnh đó, đảm bảo môi trường sạch sẽ và tăng cường dinh dưỡng sẽ góp phần hạn chế nghẹt mũi tái diễn. Nếu đã áp dụng đúng cách mà tình trạng không cải thiện, cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn kịp thời và phù hợp hơn cho trẻ.