Tại sao sổ mũi bị mất mùi, gây mất vị giác?

Sổ mũi bị mất mùi, sổ mũi mất khứu giác hay sổ mũi mất vị giác là tình trạng khá thường gặp khi đường mũi bị viêm, tắc nghẽn bởi dịch nhầy. Hiện tượng này khiến người bệnh ăn uống kém ngon, giảm cảm nhận mùi vị và ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt hằng ngày. Bài viết này Dược phẩm CPC1 Hà Nội sẽ giúp bạn hiểu rõ vì sao sổ mũi gây mất mùi, mất vị giác, mức độ nguy hiểm của tình trạng này, cách cải thiện hiệu quả tại nhà và khi nào cần đi khám bác sĩ.

Tại sao sổ mũi gây mất mùi, mất vị giác? 

Sổ mũi tưởng chừng là triệu chứng đơn giản nhưng lại có thể khiến nhiều người rơi vào tình trạng mất mùi, giảm khứu giác và kéo theo mất vị giác. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự rối loạn hoạt động của niêm mạc mũi và hệ thần kinh khứu giác khi đường hô hấp trên bị viêm.

Khi bị bệnh cảm cúm, dị ứng đường hô hấp hoặc nhiễm trùng mũi do vi rút gây nhiễm trùng, niêm mạc mũi sẽ phù nề và tăng tiết dịch. Lúc này, dịch mũi quá nhiều hoặc dịch nhầy dày đặc che phủ vùng khứu giác nằm ở trần mũi, khiến các phân tử mùi không thể tiếp cận được thụ thể khứu giác. Hệ quả là người bệnh cảm thấy mùi kém rõ hoặc không ngửi thấy mùi.

Bên cạnh đó, tình trạng viêm xoang kéo dài cũng là nguyên nhân thường gặp gây sổ mũi bị mất mùi. Dịch viêm ứ đọng trong xoang và hốc mũi không chỉ làm nghẹt mũi mà còn cản trở luồng không khí mang mùi đi vào vùng khứu giác, khiến khả năng cảm nhận mùi và vị suy giảm rõ rệt.

Trong một số trường hợp nặng hơn, viêm nhiễm kéo dài hoặc tác động từ vi rút gây nhiễm trùng có thể dẫn đến tổn thương thần kinh khứu giác. Khi dây thần kinh này bị ảnh hưởng, việc mất mùi có thể kéo dài lâu hơn, ngay cả khi tình trạng sổ mũi đã cải thiện.

Ngoài ra, một số yếu tố khác như tác dụng phụ thuốc điều trị cảm cúm, viêm mũi hoặc việc tiếp xúc với ngộ độc khí độc cũng có thể làm tổn thương niêm mạc mũi và hệ khứu giác, khiến tình trạng sổ mũi mất khứu giác, vị giác trở nên trầm trọng hơn.

Sổ mũi gây mất mùi, mất vị giác có nguy hiểm không?

Trong đa số trường hợp, sổ mũi mất vị giác, mất mùi không quá nguy hiểm và thường chỉ mang tính tạm thời. Khi nguyên nhân là bệnh cảm cúm, dị ứng đường hô hấp hoặc nhiễm trùng mũi nhẹ do vi rút gây nhiễm trùng, niêm mạc mũi bị phù nề, tăng tiết dịch mũi quá nhiều hoặc dịch nhầy dày đặc. Khi tình trạng viêm giảm, mũi thông thoáng trở lại thì khả năng ngửi mùi và cảm nhận vị giác cũng dần hồi phục.

Tuy nhiên, tình trạng này có thể trở nên đáng lo ngại nếu sổ mũi kéo dài và tái đi tái lại. Các bệnh lý như viêm xoang mạn tính khiến dịch viêm ứ đọng lâu ngày trong hốc mũi, làm khứu giác suy giảm kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Trong những trường hợp này, mất mùi không chỉ là triệu chứng đơn thuần mà còn là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý tai mũi họng cần được can thiệp y khoa.

Nguy hiểm hơn, nếu viêm nhiễm nặng hoặc kéo dài, hệ thần kinh khứu giác có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến tổn thương thần kinh khứu giác. Khi đó, khả năng hồi phục mùi và vị giác sẽ chậm hơn, thậm chí có thể không phục hồi hoàn toàn nếu không can thiệp kịp thời.

Ngoài ra, mất mùi và mất vị giác đôi khi liên quan đến tác dụng phụ thuốc điều trị sổ mũi, viêm mũi dị ứng hoặc do tiếp xúc với ngộ độc khí độc, hóa chất kích thích đường hô hấp. Những yếu tố này có thể gây tổn thương niêm mạc mũi sâu hơn, khiến triệu chứng nặng và kéo dài.

Cách cải thiện tình trạng mất mùi, mất vị giác do sổ mũi

Để cải thiện tình trạng mất mùi, mất vị giác khi bị sổ mũi, điều quan trọng nhất là xử lý nguyên nhân gây viêm và làm thông thoáng đường mũi. Khi mũi được làm sạch và niêm mạc dần hồi phục, khả năng cảm nhận mùi vị sẽ cải thiện rõ rệt.

Trước hết, cần chú trọng vệ sinh mũi hằng ngày nhằm loại bỏ dịch mũi quá nhiều và dịch nhầy dày đặc đang che phủ vùng khứu giác. Việc làm sạch mũi giúp giảm ứ đọng dịch viêm, hỗ trợ điều trị các trường hợp sổ mũi do bệnh cảm cúm, dị ứng đường hô hấp hoặc nhiễm trùng mũi do vi rút gây nhiễm trùng.

Song song đó, người bệnh nên nghỉ ngơi đầy đủ và tăng cường sức đề kháng. Uống nhiều nước ấm, bổ sung dinh dưỡng hợp lý giúp làm loãng dịch tiết và hỗ trợ cơ thể chống lại viêm nhiễm. Biện pháp này đặc biệt có lợi với người bị sổ mũi kéo dài liên quan đến viêm xoang hoặc cảm cúm tái phát.

Với các trường hợp nghi ngờ do dị ứng đường hô hấp, cần hạn chế tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng như bụi, phấn hoa, khói thuốc. Môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng sẽ giúp niêm mạc mũi giảm kích ứng, từ đó cải thiện dần tình trạng giảm khứu giác và mất vị giác.

Ngoài ra, cần thận trọng khi sử dụng thuốc. Một số trường hợp mất mùi có thể liên quan đến tác dụng phụ thuốc điều trị sổ mũi hoặc viêm mũi dị ứng. Việc dùng thuốc nên tuân theo hướng dẫn của bác sĩ, tránh lạm dụng hoặc tự ý kéo dài thời gian sử dụng.

Trong trường hợp người bệnh ngộ độc khí độc cần nhanh chóng tránh xa nguồn gây hại và chăm sóc mũi họng đúng cách để niêm mạc có thời gian hồi phục. Điều này giúp hạn chế nguy cơ tổn thương thần kinh khứu giác, vốn là nguyên nhân khiến mất mùi kéo dài.

Khi nào mất mùi, mất vị giác do sổ mũi cần đi khám bác sĩ?

Sổ mũi gây mất khứu giác, vị giác thường có thể tự cải thiện khi tình trạng viêm giảm. Tuy nhiên, người bệnh cần đi khám bác sĩ nếu gặp một trong các dấu hiệu sau:

• Mất mùi, mất vị giác kéo dài, không hồi phục sau khi hết cảm cúm hoặc nhiễm trùng mũi.

• Có biểu hiện đau vùng trán, mặt, nhức đầu, nghi ngờ viêm xoang hoặc viêm mũi xoang mạn tính.

• Mất mùi xảy ra đột ngột, mức độ nặng, kèm nghẹt mũi kéo dài, có thể liên quan đến tổn thương thần kinh khứu giác.

• Sổ mũi kèm sốt cao, mệt mỏi nhiều, nghi ngờ viêm nhiễm do vi rút gây nhiễm trùng hoặc bội nhiễm vi khuẩn.

• Ngộ độc khí độc, hóa chất hoặc nghi ngờ tác dụng phụ thuốc đang dùng ảnh hưởng đến khứu giác.

Xem thêm: sổ mũi có nên xông hơi, sổ mũi đau tai

Sổ mũi bị mất mùi, mất khứu giác và mất vị giác là tình trạng khá phổ biến, thường gặp trong cảm cúm, dị ứng đường hô hấp hoặc viêm mũi xoang. Phần lớn các trường hợp không nguy hiểm và có thể hồi phục khi được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc đi kèm dấu hiệu bất thường, người bệnh không nên chủ quan mà cần đi khám để bảo vệ chức năng khứu giác và chất lượng cuộc sống lâu dài.