Viêm gan B có di truyền không? Sự thật cần biết

Nhiều người lo lắng viêm gan B có di truyền không khi trong gia đình có người mắc bệnh. Thực tế, viêm gan B không phải là bệnh di truyền theo gen mà chủ yếu lây truyền qua đường máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con. Bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ viêm gan B là gì, giải đáp chính xác vấn đề di truyền, những trường hợp khiến nhiều thành viên trong gia đình cùng mắc bệnh và các biện pháp phòng ngừa viêm gan B hiệu quả cho người thân. Cùng Dược phẩm CPC1 Hà Nội tìm hiểu chi tiết nhé!

Viêm gan B là gì?

Viêm gan B là một bệnh do virus viêm gan B (HBV) gây ra, ảnh hưởng trực tiếp đến gan, cơ quan giữ vai trò quan trọng trong việc lọc độc tố và chuyển hóa chất trong cơ thể. Khi virus xâm nhập, gan có thể bị viêm trong thời gian ngắn hoặc kéo dài nhiều năm nếu virus không được kiểm soát.

Điều khiến nhiều người chủ quan là viêm gan B thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Người bệnh vẫn sinh hoạt, làm việc bình thường nhưng virus vẫn âm thầm tồn tại và gây tổn thương gan theo thời gian. Chỉ đến khi bệnh tiến triển nặng hơn, người bệnh mới bắt đầu cảm thấy mệt mỏi kéo dài, chán ăn, đau tức vùng hạ sườn phải hoặc vàng da.

Viêm gan B có di truyền không?

Viêm gan B không phải là bệnh di truyền. Điều này có nghĩa là bệnh không truyền từ cha mẹ sang con thông qua gen di truyền như các bệnh bẩm sinh. Viêm gan B chỉ xảy ra khi virus viêm gan B (HBV) xâm nhập vào cơ thể và nhân lên trong gan.

Sở dĩ, nhiều người vẫn có cảm giác viêm gan B “di truyền” vì trong cùng một gia đình có thể có nhiều người cùng mắc bệnh. Thực tế, điều này xảy ra chủ yếu do lây nhiễm virus trong quá trình sinh hoạt hoặc từ mẹ sang con, chứ không phải do gen di truyền. Khi sống chung, tiếp xúc gần hoặc không có biện pháp phòng ngừa phù hợp, virus HBV có thể lây nhiễm mà người trong gia đình không hề hay biết.

Virus viêm gan B lây truyền chủ yếu qua máu, quan hệ tình dục không an toàn và từ mẹ sang con trong quá trình mang thai hoặc sinh nở. Ngược lại, bệnh không lây qua ăn uống chung, ôm hôn, bắt tay hay sinh hoạt thông thường, nên không cần quá lo lắng hay xa lánh người mắc viêm gan B.

Trường hợp nào khiến nhiều người trong gia đình cùng mắc viêm gan B?

Mặc dù viêm gan B không phải là bệnh di truyền, nhưng trong thực tế vẫn có nhiều gia đình có từ hai người trở lên cùng mắc bệnh. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc virus lây truyền trong quá trình sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe mà không được phát hiện kịp thời.

• Lây truyền từ mẹ sang con khi không được phòng ngừa đúng cách: Nếu người mẹ mang virus viêm gan B mà trẻ không được tiêm vắc xin và huyết thanh phòng bệnh ngay sau sinh, virus có thể lây sang con từ rất sớm. Trẻ nhiễm HBV từ giai đoạn này thường dễ trở thành người mang virus mạn tính, khiến nhiều thế hệ trong gia đình cùng mắc bệnh.

• Dùng chung vật dụng cá nhân có nguy cơ dính máu: Các vật dụng như dao cạo râu, bàn chải đánh răng, bấm móng tay có thể chứa lượng máu rất nhỏ nhưng vẫn đủ để virus HBV lây truyền. Việc dùng chung những đồ cá nhân này trong gia đình là nguyên nhân phổ biến khiến virus lây lan âm thầm.

• Quan hệ vợ chồng không có biện pháp bảo vệ khi chưa có miễn dịch: Trong trường hợp một người mắc viêm gan B, người còn lại chưa tiêm phòng hoặc chưa có kháng thể bảo vệ, quan hệ tình dục không an toàn có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm virus.

• Chăm sóc vết thương hở không đúng cách: Tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch tiết từ vết thương hở của người nhiễm viêm gan B mà không có biện pháp bảo vệ cũng là con đường lây nhiễm thường bị bỏ qua trong sinh hoạt gia đình.

• Can thiệp y tế hoặc thẩm mỹ không đảm bảo vô trùng: Các thủ thuật như tiêm chích, xăm hình, xỏ khuyên, làm móng… nếu dùng chung dụng cụ hoặc không được tiệt trùng đúng cách có thể khiến nhiều người trong gia đình cùng nhiễm virus HBV.

Cách phòng ngừa viêm gan B cho người thân trong gia đình

Phòng ngừa viêm gan B trong gia đình là việc hoàn toàn có thể thực hiện được nếu mỗi thành viên hiểu đúng về bệnh và chủ động áp dụng các biện pháp bảo vệ phù hợp.

• Tiêm vắc xin viêm gan B đầy đủ cho người chưa nhiễm: Tiêm vắc xin là cách phòng bệnh hiệu quả nhất hiện nay. Những người chưa từng nhiễm viêm gan B cần được xét nghiệm và tiêm đủ các mũi vắc xin theo khuyến cáo để cơ thể tạo kháng thể bảo vệ lâu dài.

• Xét nghiệm viêm gan B định kỳ cho các thành viên trong gia đình: Việc xét nghiệm giúp phát hiện sớm người mang virus, người đã có miễn dịch hoặc người chưa được bảo vệ. Từ đó, mỗi người có thể chủ động theo dõi sức khỏe và áp dụng biện pháp phòng ngừa phù hợp.

• Không dùng chung vật dụng cá nhân có nguy cơ dính máu: Dao cạo râu, bàn chải đánh răng, bấm móng tay hay các vật dụng dễ gây trầy xước da cần được sử dụng riêng. Đây là nguyên tắc đơn giản nhưng rất quan trọng để hạn chế lây nhiễm virus trong gia đình.

• Quan hệ tình dục an toàn khi chưa xác định miễn dịch: Trong trường hợp vợ hoặc chồng mắc viêm gan B, người còn lại cần xét nghiệm và tiêm phòng nếu cần thiết. Việc sử dụng biện pháp bảo vệ giúp giảm nguy cơ lây truyền virus qua đường tình dục.

• Chăm sóc và xử lý vết thương đúng cách: Khi bắt buộc tiếp xúc với máu hoặc dịch tiết của người thân bị mắc viêm gan B, cần sử dụng găng tay và rửa tay sạch sẽ. 

• Người mắc viêm gan B cần theo dõi và điều trị đúng chỉ định: Việc kiểm soát tốt tải lượng virus giúp giảm nguy cơ lây nhiễm cho người thân. Người bệnh cần tái khám định kỳ, tuân thủ điều trị và duy trì lối sống lành mạnh.

Xem thêm: viêm gan B có hiến máu được không, bị viêm gan B có hiến tạng được không

Viêm gan B không phải là bệnh di truyền nhưng viêm gan B có thể lây nhiễm trong gia đình nếu không có biện pháp phòng ngừa phù hợp. Hiểu rõ con đường lây truyền, chủ động xét nghiệm, tiêm phòng đầy đủ và duy trì thói quen sinh hoạt an toàn là cách hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và những người thân yêu. Chủ động phòng ngừa viêm gan B chính là nền tảng giúp mỗi gia đình sống khỏe mạnh và an tâm lâu dài.