Viêm mũi có gây sốt không? Giải đáp và cách xử lý tại nhà

Khi thời tiết thay đổi, các triệu chứng như hắt hơi, nghẹt mũi xuất hiện khiến nhiều người lo lắng không biết mình mắc bệnh gì. Một trong những thắc mắc lớn nhất là viêm mũi có gây sốt không? Thực tế, cùng là biểu hiện viêm mũi nhưng dị ứng mũi (do dị ứng mùa) và nhiễm trùng đường hô hấp trên (do virus) lại có diễn biến hoàn toàn khác nhau. Bài viết dưới đây CPC1 Hà Nội sẽ giúp bạn nhận diện chính xác nguyên nhân gây bệnh thông qua dấu hiệu sốt và màu sắc dịch mũi để tránh  biến chứng viêm xoang.

Giải đáp nhanh: Bị viêm mũi có gây sốt không?

Để trả lời câu hỏi này một cách trực diện, chúng ta cần xác định bản chất của tình trạng viêm nhiễm đang diễn ra trong hốc mũi của bạn. Sốt là một phản ứng tự vệ có hệ thống của cơ thể, và không phải loại viêm mũi nào cũng kích hoạt phản ứng này.

• KHÔNG SỐT: Nếu nguyên nhân là do Viêm mũi dị ứng. Trong trường hợp này, hệ miễn dịch chỉ phản ứng cục bộ tại niêm mạc mũi với các tác nhân môi trường. Cơ thể không coi đây là một cuộc xâm lăng của vi sinh vật gây bệnh nên nhiệt độ cơ thể thường được duy trì ở mức bình thường.

• CÓ SỐT: Nếu nguyên nhân là do Viêm mũi cấp tính liên quan đến nhiễm trùng đường hô hấp (do virus hoặc vi khuẩn). Sốt lúc này là "vũ khí" của cơ thể nhằm ức chế sự nhân lên của mầm bệnh.

Việc xác định có sốt hay không chính là "chìa khóa" đầu tiên để bạn biết mình nên dùng thuốc kháng Histamin hay thuốc hạ sốt và kháng virus.

Trường hợp 1: Viêm mũi dị ứng (Thường không kèm sốt)

Dị ứng mũi là tình trạng niêm mạc mũi phản ứng quá mức với các dị nguyên như phấn hoa, mạt bụi nhà, lông thú cưng hoặc sự thay đổi nhiệt độ đột ngột (thường gọi là dị ứng mùa).

Cơ chế tại sao không gây sốt

Khi bạn hít phải dị nguyên, tế bào Mast ở niêm mạc mũi giải phóng Histamine. Chất này gây giãn mạch, sưng nề niêm mạc và tiết dịch nhầy. Tuy nhiên, đây là một phản ứng "hiểu lầm" của hệ miễn dịch với các chất vốn dĩ vô hại. Vì không có sự hiện diện của virus hay vi khuẩn xâm nhập vào máu, trung tâm điều nhiệt ở não bộ không được kích hoạt, do đó người bệnh hoàn toàn không bị sốt.

Dấu hiệu nhận biết điển hình:

• Hắt hơi: Thường hắt hơi liên tục thành tràng dài, đặc biệt rầm rộ vào sáng sớm hoặc khi vừa tiếp xúc với bụi.

• Ngứa ngáy: Cảm giác ngứa mũi, ngứa mắt, chảy nước mắt và đôi khi ngứa cả vùng vòm họng.

• Dịch mũi: Nước mũi trong veo, loãng như nước và chảy ròng ròng.

• Trạng thái toàn thân: Người bệnh có thể thấy mệt do hắt hơi quá nhiều, nhưng vẫn hoàn toàn tỉnh táo, không đau nhức cơ bắp và không có cảm giác rét run.

Trường hợp 2: Viêm mũi nhiễm trùng / Cảm lạnh (Thường có sốt)

Ngược lại với dị ứng, viêm mũi do nhiễm trùng đường hô hấp (hay còn gọi là viêm mũi cấp) là một cuộc chiến thực sự giữa hệ miễn dịch và các tác nhân gây bệnh bên ngoài.

Cơ chế gây sốt

Khi virus (như Rhino virus, Influenza virus) tấn công biểu mô niêm mạc mũi họng, chúng sẽ xâm nhập vào tế bào và nhân lên. Lúc này, các tế bào bạch cầu sẽ giải phóng ra các chất gọi là Pyrogens (chất gây sốt). Các chất này truyền tín hiệu lên vùng dưới đồi của não bộ, yêu cầu cơ thể tăng thân nhiệt. Nhiệt độ cao giúp tăng cường hoạt động của bạch cầu và làm chậm quá trình sinh sôi của virus.

Dấu hiệu nhận biết điển hình:

• Sốt: Thường bắt đầu bằng cảm giác gai rét, sau đó là sốt nhẹ (37.5 - 38.5 độ C) đối với cảm lạnh thông thường. Nếu nhiễm cúm (Influenza), người bệnh có thể sốt cao trên 39 độ C.

• Đau họng và Đau đầu: Cổ họng có cảm giác sưng rát, nuốt đau. Đầu đau âm ỉ vùng trán hoặc hai bên thái dương.

• Mệt mỏi hệ thống: Đau nhức các khớp, uể oải, chỉ muốn nằm nghỉ, chán ăn.

• Dịch mũi biến đổi: Ban đầu dịch có thể trong, nhưng sau 2-3 ngày thường chuyển sang màu vàng hoặc xanh đục. Đây là xác của virus và bạch cầu (dấu hiệu bội nhiễm vi khuẩn).

Phân biệt Viêm mũi dị ứng và Cảm cúm và Viêm xoang

Để giúp bạn dễ dàng tự kiểm tra tại nhà, hãy tham khảo bảng so sánh các triệu chứng cảm lạnh và dị ứng dưới đây:

Khi nào dấu hiệu sốt trở nên nguy hiểm?

Mặc dù viêm mũi cấp thường lành tính, nhưng nếu triệu chứng sốt đi kèm với các dấu hiệu sau, bạn cần cảnh giác với biến chứng viêm xoang cấp mủ hoặc viêm phổi:

• Sốt cao khó hạ: Sốt trên 39 độ C kéo dài, dùng thuốc hạ sốt nhưng nhiệt độ giảm ít hoặc nhanh chóng tăng lại.

• Đau nhức vùng mặt: Cảm giác đau tức nặng vùng dưới hốc mắt hoặc vùng trán, đau tăng lên khi cúi đầu xuống. Đây là dấu hiệu dịch mủ đã bít tắc trong xoang.

• Hơi thở hôi: Dịch mũi xanh đặc có mùi hôi khó chịu, báo hiệu sự hiện diện của vi khuẩn yếm khí.

• Khó thở, tức ngực: Dấu hiệu nhiễm trùng đã lan xuống đường hô hấp dưới.

Hướng dẫn xử lý đúng cách cho từng trường hợp

Nguyên tắc điều trị là: Cắt nguồn kích ứng (với dị ứng) và Tiêu diệt mầm bệnh (với nhiễm trùng). Trong cả hai hành trình này, việc giữ cho niêm mạc mũi sạch sẽ là bước then chốt.

Nếu không sốt (Do dị ứng)

• Tránh dị nguyên: Hạn chế tiếp xúc với bụi, khói thuốc và phấn hoa.

• Thuốc hỗ trợ: Dùng thuốc kháng Histamin theo chỉ dẫn để ngăn chặn phản ứng ngứa.

• Vệ sinh mũi bằng Nebusal: Sử dụng Nebusal Spray 0.9% (Đẳng trương) để rửa trôi phấn hoa và bụi bẩn đang bám dính trên niêm mạc. Khi tác nhân gây dị ứng bị loại bỏ, các cơn hắt hơi sẽ tự động thuyên giảm mà không cần dùng quá nhiều thuốc uống.

Nếu có sốt (Do nhiễm trùng)

• Hạ sốt và nghỉ ngơi: Dùng Paracetamol nếu sốt > 38.5 độ C, uống nhiều nước ấm để bù điện giải.

• Vệ sinh mũi diệt khuẩn bằng Nebusal: Đây là bước quan trọng nhất để ngăn virus lây lan xuống phổi.

Lợi ích: Virus thường nhân lên tại lớp nhầy ở mũi. Việc rửa mũi bằng Nebusal giúp "quét sạch" tải lượng virus ra ngoài, giúp hệ miễn dịch rảnh tay hơn để phục hồi.

Nebusal Spray 1.9% (Ưu trương): Đặc biệt hiệu quả trong việc hút dịch mủ xanh/vàng và giảm nghẹt mũi nhờ cơ chế thẩm thấu. Khi đường thở thông thoáng, người bệnh sẽ dễ ngủ hơn, giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng để sớm cắt cơn sốt.

Xem thêm: viêm mũi va cấp là gì, ho cho viêm mũi dị ứng

Viêm mũi có gây sốt không phụ thuộc hoàn toàn vào "kẻ xâm lược" là dị nguyên hay virus. Dù là trường hợp nào, việc bảo vệ "cửa ngõ" hô hấp bằng cách vệ sinh mũi sạch sâu với Nebusal chính là biện pháp an toàn và chuẩn y khoa nhất để bạn lấy lại sức khỏe và sự thông thoáng cho đường thở