Men gan cao ở trẻ em: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Tình trạng men gan cao ở trẻ em đang có xu hướng gia tăng, khiến nhiều phụ huynh vô cùng hoang mang. Khác với người lớn, nguyên nhân gây tổn thương gan ở trẻ nhỏ thường phức tạp, liên quan nhiều đến di truyền, béo phì hoặc do nhiễm virus. Việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời sẽ giúp bảo vệ tế bào gan non nớt của bé. Hãy cùng CPC1HN tìm hiểu chi tiết về bệnh lý này dưới góc nhìn y khoa nhi khoa.

Hiện tượng men gan cao ở trẻ em là gì?

Men gan là các enzyme xúc tác nằm bên trong tế bào gan, phổ biến nhất là AST, ALT, GGT và ALP. Khi tế bào gan của bé bị phá hủy do một tác nhân bất kỳ, các enzyme này sẽ bị giải phóng ồ ạt và tràn vào máu.

Cần lưu ý, chỉ số men gan ở trẻ em có đôi chút khác biệt so với người lớn. Đặc biệt, chỉ số ALP ở trẻ thường cao hơn tự nhiên do hệ xương đang trong giai đoạn phát triển mạnh. Tuy nhiên, nếu bác sĩ kết luận AST và ALT tăng vọt, đó là bằng chứng thép cho thấy gan đang bị tổn thương cấp tính.

Nguyên nhân trẻ bị men gan cao thường gặp nhất

Để đưa ra cách hạ men gan cho bé chính xác nhất, các bác sĩ nhi khoa bắt buộc phải tìm ra yếu tố gốc rễ. Dưới đây là 4 nhóm nguyên nhân trẻ bị men gan cao điển hình:

Do các bệnh lý nhiễm trùng (Virus, Vi khuẩn)

Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến gan bị tổn thương ở độ tuổi mầm non và tiểu học:

• Virus viêm gan: Các chủng virus A, B, C có thể lây truyền từ mẹ sang con hoặc qua đường ăn uống kém vệ sinh, trực tiếp tấn công nhu mô gan.

• Virus lây nhiễm khác: Trẻ mắc bệnh sốt xuất huyết (Dengue), nhiễm Cytomegalovirus (CMV) hoặc Epstein-Barr (EBV) thường gặp biến chứng làm men gan tăng đột biến.

Béo phì và gan nhiễm mỡ ở trẻ

• Tình trạng tiêu thụ thức ăn nhanh và thừa cân đang tạo ra bệnh lý gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) ở trẻ em.

• Lượng mỡ dư thừa tích tụ quanh gan sẽ gây ra các phản ứng viêm, làm tế bào gan "ngạt thở" và vỡ ra, kéo theo chỉ số men gan tăng cao.

Tác dụng phụ của thuốc kháng sinh, hạ sốt

• Hệ thống chuyển hóa của trẻ nhỏ chưa hoàn thiện. Việc ba mẹ lạm dụng thuốc hạ sốt (đặc biệt là Paracetamol) quá liều lượng hoặc khoảng cách các liều quá sát nhau sẽ gây ngộ độc gan nghiêm trọng.

• Sử dụng kháng sinh dài ngày để điều trị viêm họng, viêm phế quản cũng làm tăng áp lực đào thải lên lá gan của bé.

Các bệnh lý bẩm sinh và di truyền

• Teo đường mật bẩm sinh: Gây ứ đọng dịch mật, làm hỏng cấu trúc gan ngay từ khi bé mới chào đời.

• Bệnh Wilson: Một dạng rối loạn chuyển hóa khiến kim loại đồng tích tụ trong gan, gây xơ gan từ khi trẻ còn rất nhỏ.

Dấu hiệu men gan cao ở trẻ ba mẹ cần lưu ý

Trẻ nhỏ chưa biết cách mô tả chính xác những cơn đau hoặc sự khó chịu trong cơ thể. Do đó, ba mẹ cần tinh ý quan sát các dấu hiệu men gan cao ở trẻ qua những biểu hiện lâm sàng sau:

• Vàng da, vàng tròng trắng mắt: Dấu hiệu đặc trưng nhất khi gan không còn khả năng xử lý và đào thải sắc tố bilirubin.

• Rối loạn hệ tiêu hóa: Trẻ biếng ăn kéo dài, sợ đồ dầu mỡ, thường xuyên nôn trớ, tiêu chảy hoặc phân có màu bạc bất thường.

• Mẩn ngứa, nổi mề đay: Da bé liên tục nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy do lượng độc tố tích tụ trong máu không được lọc sạch.

• Cơ thể suy nhược: Trẻ lờ đờ, mệt mỏi, giảm tập trung, ngủ không sâu giấc và thường xuyên quấy khóc vô cớ.

Trẻ bị men gan cao có sao không? Có nguy hiểm không?

Nhiều phụ huynh mang tâm lý chủ quan và thường thắc mắc trẻ bị men gan cao có sao không. Dưới góc độ y khoa, câu trả lời là CÓ. Tình trạng này vô cùng nguy hiểm nếu bị bỏ qua.

Nếu không được can thiệp y tế, các tế bào gan của bé sẽ bị viêm liên tục và tiến triển thành xơ hóa. Trẻ có nguy cơ cao đối mặt với biến chứng suy gan cấp tính, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng hoặc làm đình trệ toàn bộ quá trình phát triển thể chất và trí tuệ sau này.

Cách hạ men gan cho bé an toàn, chuẩn y khoa

Tuyệt đối không tự ý cho bé uống các loại lá cây, thuốc Nam hay bài thuốc dân gian truyền miệng khi chưa có chỉ định. Để thực hiện cách hạ men gan cho bé an toàn, ba mẹ phải tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ y khoa:

• Thăm khám chuyên sâu: Đưa trẻ làm xét nghiệm máu, siêu âm ổ bụng để định lượng chính xác nguyên nhân (do virus, thuốc hay mỡ gan).

• Rà soát đơn thuốc: Ngừng ngay lập tức các loại thuốc kháng sinh hoặc hạ sốt bị nghi ngờ gây ngộ độc gan, thay thế bằng phác đồ khác theo chỉ định của bác sĩ.

• Điều chỉnh dinh dưỡng: Ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu. Tăng cường rau xanh, trái cây tươi giàu vitamin C và cắt giảm hoàn toàn các món chiên ngập dầu.

• Tăng cường vận động: Đối với trẻ béo phì, việc khuyến khích bé chơi thể thao là phương pháp bền vững nhất để giảm mỡ gan, từ đó hạ men gan tự nhiên.

Tình trạng men gan cao ở trẻ em là hồi chuông cảnh báo khẩn cấp về những bất thường bên trong cơ thể bé. Việc ba mẹ am hiểu nguyên nhân và nhận biết sớm triệu chứng sẽ là chiếc chìa khóa vàng giúp con phục hồi nhanh chóng.

Xem thêm: men gan cao có lây không, men gan cao uống lá gì

Đừng bao giờ chủ quan với sức khỏe của con trẻ. Hãy chủ động đưa bé đi thăm khám định kỳ và thực hiện xét nghiệm chức năng gan để bảo vệ nhà máy thải độc non nớt của bé luôn khỏe mạnh và an toàn!