Trẻ sơ sinh dùng xịt mũi được không? Cha mẹ cần biết trước khi sử dụng

Trẻ sơ sinh dùng xịt mũi được không là thắc mắc chung của rất nhiều cha mẹ khi bé có dấu hiệu nghẹt mũi, sổ mũi hoặc khó thở. Ở giai đoạn sơ sinh, niêm mạc mũi của trẻ còn rất non nớt, dễ bị tổn thương nếu chăm sóc không đúng cách. Trong khi đó, các sản phẩm xịt mũi trên thị trường lại vô cùng đa dạng về thành phần và công dụng. Việc sử dụng xịt mũi cho trẻ sơ sinh cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Bài viết dưới đây Dược phẩm CPC1 Hà Nội sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ trẻ sơ sinh có dùng được xịt mũi không và những điều cần lưu ý trước khi sử dụng.

Trẻ sơ sinh dùng xịt mũi được không?

Khi thấy con sơ sinh bị nghẹt mũi, thở khò khè, không ít cha mẹ nghĩ đến việc dùng xịt mũi. Tuy nhiên, có nên dùng xịt mũi cho trẻ sơ sinh không lại là câu hỏi cần được hiểu đúng trước khi áp dụng cho bé. Trẻ sơ sinh có thể dùng xịt mũi, nhưng chỉ trong những trường hợp cần thiết và phải sử dụng đúng loại, đúng cách.

Ở trẻ sơ sinh, niêm mạc mũi còn rất mỏng và nhạy cảm, đường mũi nhỏ, khả năng tự làm sạch kém hơn so với trẻ lớn và người trưởng thành. Khi trẻ bị nghẹt mũi do dịch nhầy, bụi bẩn hoặc không khí khô, việc xịt mũi đúng cách có thể giúp:

• Làm loãng và làm mềm dịch nhầy trong mũi

• Hỗ trợ làm sạch khoang mũi

• Giúp trẻ dễ thở hơn, bú và ngủ tốt hơn

Tuy nhiên, xịt mũi không phải lúc nào cũng cần thiết. Nếu trẻ vẫn thở bình thường, bú tốt, không có dấu hiệu khó chịu rõ rệt thì cha mẹ không nên lạm dụng xịt mũi. Quan trọng hơn, chỉ nên sử dụng các loại xịt mũi an toàn, không chứa hoạt chất điều trị cho trẻ sơ sinh, trừ khi có chỉ định của bác sĩ.

Phân loại thuốc xịt mũi cho trẻ sơ sinh

Hiện nay, các sản phẩm xịt mũi dành cho trẻ sơ sinh có thể chia thành ba nhóm chính. Mỗi nhóm có đặc điểm và mức độ an toàn khác nhau, cha mẹ cần phân biệt rõ trước khi sử dụng. 

Nước muối sinh lý (đẳng trương)

Nước muối sinh lý đẳng trương là loại xịt mũi phổ biến và được đánh giá là an toàn nhất cho trẻ sơ sinh. Dung dịch này có nồng độ muối tương đương với dịch cơ thể (thường là NaCl 0,9%), nên ít gây kích ứng niêm mạc mũi.

Khi sử dụng cho trẻ sơ sinh, nước muối sinh lý giúp làm sạch nhẹ nhàng khoang mũi, loại bỏ bụi bẩn và dịch nhầy mà không làm khô mũi. Loại xịt này phù hợp để vệ sinh mũi hằng ngày hoặc hỗ trợ chăm sóc mũi khi trẻ bị sổ mũi nhẹ, nghẹt mũi do thời tiết hay không khí khô. Nếu dùng đúng cách và đúng tần suất, nước muối sinh lý có thể sử dụng cho trẻ sơ sinh mà ít gây tác dụng phụ.

Nước muối ưu trương

Nước muối ưu trương có nồng độ muối cao hơn dịch cơ thể, tạo áp lực thẩm thấu giúp giảm phù nề niêm mạc mũi và hỗ trợ thông mũi tốt hơn. Nhờ tác động mạnh hơn, loại xịt mũi này thường được dùng khi trẻ bị nghẹt mũi nhiều, dịch nhầy đặc hoặc trong một số trường hợp viêm mũi.

Tuy nhiên, đối với trẻ sơ sinh, nước muối ưu trương cần được sử dụng thận trọng. Việc dùng quá thường xuyên hoặc không đúng cách có thể gây cảm giác xót, khô mũi và kích ứng niêm mạc. Cha mẹ chỉ nên sử dụng nước muối ưu trương cho trẻ sơ sinh khi thật sự cần thiết, với tần suất phù hợp và ưu tiên lựa chọn sản phẩm ghi rõ dùng được cho trẻ nhỏ.

Thuốc xịt co mạch, corticoid hoặc phối hợp kháng sinh

Đây là nhóm xịt mũi chứa hoạt chất điều trị, thường được chỉ định trong các bệnh lý mũi xoang cụ thể. Các loại xịt mũi co mạch giúp giảm nghẹt mũi nhanh, xịt mũi chứa corticoid có tác dụng chống viêm, còn xịt mũi phối hợp kháng sinh được dùng trong một số trường hợp nhiễm khuẩn.

Nhóm này không được khuyến cáo sử dụng cho trẻ sơ sinh nếu không có chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý dùng có thể gây tác dụng phụ, làm tổn thương niêm mạc mũi hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của trẻ. Cha mẹ tuyệt đối không tự mua và sử dụng các loại xịt mũi chứa thuốc cho trẻ sơ sinh.

Cách xịt mũi cho trẻ sơ sinh đúng và an toàn

Việc xịt mũi cho trẻ sơ sinh tưởng chừng đơn giản nhưng nếu thực hiện không đúng cách có thể khiến bé khó chịu, thậm chí làm tổn thương niêm mạc mũi. Để đảm bảo an toàn và giúp xịt mũi phát huy hiệu quả hỗ trợ làm sạch, cha mẹ cần thực hiện đúng theo các bước sau:

• Chọn đúng loại xịt mũi phù hợp cho trẻ sơ sinh, ưu tiên nước muối sinh lý đẳng trương hoặc dung dịch được thiết kế riêng cho trẻ sơ sinh, không chứa thuốc co mạch, corticoid hay kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

• Vệ sinh tay sạch sẽ trước khi xịt mũi để hạn chế vi khuẩn từ tay người lớn xâm nhập vào khoang mũi non nớt của trẻ.

• Đặt trẻ ở tư thế phù hợp, nên cho bé nằm nghiêng nhẹ sang một bên, đầu hơi nghiêng, tránh để đầu ngửa ra sau nhằm hạn chế dung dịch chảy ngược xuống họng gây sặc.

• Đưa đầu vòi xịt nhẹ nhàng vào cửa mũi, không đưa sâu vào trong để tránh làm tổn thương niêm mạc mũi của trẻ sơ sinh.

• Xịt với lực nhẹ và số lần vừa đủ, thông thường mỗi bên mũi chỉ cần 1–2 nhát xịt, tránh xịt mạnh hoặc xịt liên tục nhiều lần trong ngày.

• Lau sạch dịch mũi sau khi xịt, có thể dùng khăn mềm hoặc dụng cụ hút mũi dành riêng cho trẻ sơ sinh để làm sạch nhẹ nhàng.

• Vệ sinh đầu vòi xịt sau mỗi lần sử dụng, lau khô và đậy nắp kín để tránh nhiễm khuẩn ngược vào chai thuốc.

Những sai lầm cha mẹ thường gặp khi xịt mũi cho trẻ sơ sinh

Dù xịt mũi là thao tác đơn giản, nhưng nhiều cha mẹ vẫn mắc phải những sai lầm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

Tự ý mua thuốc có chứa hoạt chất

Không ít cha mẹ vì thấy con nghẹt mũi nhiều đã tự ý mua các loại xịt mũi chứa thuốc điều trị mà không có chỉ định y tế. Điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro, bởi niêm mạc mũi của trẻ sơ sinh rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương.

Lạm dụng xịt mũi quá nhiều

Xịt mũi quá thường xuyên có thể làm khô và bào mỏng niêm mạc mũi của trẻ, làm giảm khả năng bảo vệ tự nhiên của đường hô hấp. Thay vì giúp mũi sạch hơn, việc lạm dụng có thể khiến trẻ dễ bị kích ứng và viêm nhiễm hơn.

Sử dụng thuốc xịt mũi người lớn

Một sai lầm nghiêm trọng là dùng xịt mũi của người lớn cho trẻ sơ sinh. Các sản phẩm này thường có nồng độ và lực xịt không phù hợp, có thể gây tổn thương niêm mạc mũi và ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

Những điều cha mẹ cần lưu ý khi sử dụng xịt mũi cho trẻ sơ sinh

Để đảm bảo an toàn, cha mẹ chỉ nên chọn các sản phẩm xịt mũi được ghi rõ dùng cho trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ. Việc sử dụng cần tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc tư vấn của bác sĩ, không nên tự ý tăng liều hoặc tần suất.

Nếu sau khi xịt mũi, trẻ có dấu hiệu khó chịu, quấy khóc nhiều, chảy máu mũi hoặc tình trạng nghẹt mũi không cải thiện, cha mẹ nên ngừng sử dụng và đưa trẻ đi khám. Ngoài ra, cần kết hợp giữ ấm cho trẻ, duy trì độ ẩm không khí phù hợp và vệ sinh không gian sống sạch sẽ để hạn chế các vấn đề về mũi họng.

Xem thêm: xịt mũi, cách xịt mũi đúng cách

Trẻ sơ sinh dùng xịt mũi được không? Câu trả lời là có, nhưng cần sử dụng đúng loại và đúng cách. Nước muối sinh lý đẳng trương là lựa chọn an toàn nhất cho trẻ sơ sinh, trong khi các loại xịt mũi chứa thuốc cần có chỉ định của bác sĩ. Cha mẹ không nên lạm dụng xịt mũi và cần theo dõi kỹ phản ứng của trẻ trong quá trình sử dụng. Việc hiểu đúng và sử dụng đúng sẽ giúp xịt mũi trở thành công cụ hỗ trợ hữu ích, góp phần bảo vệ sức khỏe đường hô hấp cho trẻ ngay từ những năm tháng đầu đời.