Dấu hiệu bị cảm lạnh: Cách nhận biết sớm và xử lý đúng

Dấu hiệu bị cảm lạnh thường khởi phát âm thầm với hắt hơi, nghẹt mũi, đau họng, mệt mỏi và ho nhẹ. Nhận biết sớm các triệu chứng giúp bạn xử lý kịp thời, giảm khó chịu và hạn chế bệnh chuyển nặng. Bài viết dưới đây, CPC1 Hà Nội sẽ cung cấp các dấu hiệu bị cảm lạnh từ nhẹ đến nặng và hướng dẫn cách xử lý đúng cho cả người lớn lẫn trẻ nhỏ.

Vì sao bạn dễ bị cảm lạnh khi thời tiết thay đổi?

Thời điểm giao mùa hoặc khi nhiệt độ thay đổi đột ngột là lúc nhiều người dễ xuất hiện các triệu chứng như sốt nhẹ, đau họng, hắt hơi, nghẹt mũi, mệt mỏi, đau đầu, ớn lạnh, bị ho… Vậy vì sao cơ thể lại nhạy cảm như vậy?

Khi trời lạnh đột ngột hoặc nhiệt độ thay đổi nhanh, hệ miễn dịch phải điều chỉnh liên tục để thích nghi. Trong giai đoạn này, sức đề kháng giảm đi khiến virus cảm lạnh dễ dàng xâm nhập. Bạn sẽ nhanh chóng gặp các triệu chứng cảm lạnh như hắt hơi, nghẹt mũi, đau họng hoặc sốt nhẹ.

Không khí lạnh, độ ẩm thấp là điều kiện lý tưởng cho virus gây cảm lạnh sinh sôi. Khi hít phải không khí khô, niêm mạc mũi họng bị khô rát, giảm khả năng lọc tác nhân gây bệnh, khiến bạn dễ bị ho, đau họng, nghẹt mũi, thậm chí khó thở nếu có bệnh nền hô hấp.

Thời tiết lạnh khiến mạch máu vùng mũi co lại để giữ ấm cơ thể. Điều này làm giảm lưu thông máu và giảm khả năng chống virus tại chỗ. Vì vậy, các triệu chứng như mệt mỏi, ớn lạnh, đau đầu có thể xuất hiện sớm hơn và kéo dài hơn.

Thời tiết lạnh khiến mọi người có xu hướng ở trong phòng kín, ít thông gió, tạo môi trường dễ lây lan virus. Ngoài ra, nhiều người uống ít nước vào mùa lạnh dẫn đến khô họng, làm tình trạng ho, đau họng, nghẹt mũi dễ bùng phát. Việc uống nước nhiều thực chất giúp làm ẩm niêm mạc và giảm triệu chứng, nhưng lại thường bị bỏ quên.

Dấu hiệu bị cảm lạnh thường gặp nhất

Cảm lạnh là bệnh do virus gây ra và thường khởi phát từ từ. Nhận biết sớm các triệu chứng cảm lạnh giúp bạn chăm sóc đúng cách, tránh nhầm lẫn với cảm cúm hoặc các bệnh hô hấp nặng hơn. Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến nhất mà hầu như ai cũng gặp khi bị cảm lạnh:

Sổ mũi và nghẹt mũi

Đây là dấu hiệu xuất hiện sớm nhất. Ban đầu, dịch mũi loãng và trong, sau đó đặc dần hơn khi cơ thể phản ứng với virus. Nghẹt mũi có thể xảy ra luân phiên hai bên, khiến bạn khó ngủ, khó thở khi nằm.

Hắt hơi liên tục

Virus cảm lạnh kích thích niêm mạc mũi, gây hắt hơi nhiều lần trong ngày. Triệu chứng này thường đi kèm chảy nước mũi và ngứa mũi.

Đau họng và rát họng

Đau họng nhẹ, khô rát hoặc vướng họng là biểu hiện rất phổ biến. Một số người cảm thấy đau nhiều hơn khi nuốt, nói chuyện hoặc buổi sáng sau khi thức dậy.

Ho nhẹ đến ho có đờm

Ho thường xuất hiện sau 2–3 ngày kể từ khi bắt đầu bệnh. Ban đầu là ho khan, sau đó có thể chuyển sang ho có đờm do dịch tiết tích tụ ở vùng mũi họng. Ho ban đêm thường nặng hơn và gây khó ngủ.

Sốt nhẹ hoặc không sốt

Không giống như cúm, cảm lạnh thường chỉ gây sốt nhẹ dưới 38,5°C hoặc thậm chí không sốt. Tuy nhiên, trẻ em có thể dễ bị sốt hơn người lớn.

Mệt mỏi, uể oải

Cơ thể trở nên nặng nề, thiếu năng lượng, kèm theo cảm giác buồn ngủ hoặc khó tập trung. Đây là phản ứng tự nhiên khi hệ miễn dịch hoạt động để chống lại virus.

Nhức đầu và đau nhức cơ thể

Bạn có thể cảm thấy đau đầu, đau vùng thái dương hoặc cảm giác nặng đầu. Một số trường hợp kèm đau mỏi cơ nhẹ. Triệu chứng này thường bị nhầm với cúm nhưng mức độ nhẹ hơn nhiều.

Xung huyết niêm mạc mũi họng

Niêm mạc mũi đỏ, sưng nhẹ; cổ họng có thể đỏ khi soi gương. Xung huyết khiến bạn cảm giác nặng mặt, bí mũi, khó thở bằng đường mũi.

Chảy nước mắt, ngứa mắt

Virus cảm lạnh có thể kích thích vùng quanh mắt, gây chảy nước mắt, ngứa hoặc đỏ mắt. Đây không phải triệu chứng nặng nhưng gây khó chịu.

Ớn lạnh nhẹ

Do thân nhiệt thay đổi và cơ thể đang chống lại virus, bạn có thể thấy ớn lạnh, nhất là vào chiều tối hoặc khi mới bắt đầu bệnh.

Khi nào các dấu hiệu cảm lạnh trở nên nguy hiểm?

Thông thường, cảm lạnh chỉ gây ra các triệu chứng nhẹ như sổ mũi, hắt hơi, đau họng, ho nhẹ và sốt nhẹ. Bệnh thường tự khỏi sau 5–7 ngày. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bệnh diễn tiến nghiêm trọng hơn và xuất hiện biến chứng. Dưới đây là những dấu hiệu bạn tuyệt đối không được chủ quan.

• Sốt cao kéo dài không hạ: Nếu bạn hoặc trẻ bị sốt trên 38,5°C kéo dài hơn 48 giờ hoặc uống thuốc hạ sốt nhưng không giảm. Đây có thể không còn là cảm lạnh mà là nhiễm trùng nặng hơn như viêm họng cấp, viêm phổi hoặc cúm mùa.

• Ho nhiều, ho nặng dần, ho có đờm xanh, vàng: Bị ho nhẹ là bình thường, nhưng nếu ho liên tục cả ngày lẫn đêm, kèm đờm đặc, màu xanh hoặc vàng và làm đau ngực, khó thở rất có thể đã chuyển sang viêm phế quản hoặc viêm phổi.

• Nghẹt mũi, khó thở tăng lên theo thời gian: Nếu nghẹt mũi nhiều đến mức khó ngủ, thở khò khè, thở nhanh hoặc phải há miệng thở liên tục thì cần đi khám ngay để loại trừ phù nề niêm mạc nặng hoặc bội nhiễm vi khuẩn.

• Đau họng nặng, khó nuốt, khàn giọng nhiều ngày: Đau họng nhẹ do cảm lạnh thường khỏi sau 2–3 ngày. Nhưng nếu đau tăng dần, khó nuốt, khàn tiếng kéo dài trên 7 ngày, đó có thể là viêm họng do vi khuẩn, cần điều trị bằng thuốc theo chỉ định bác sĩ.

• Nhức đầu dữ dội, đau hốc mắt, đau vùng xoang: Cảm lạnh có thể gây đau đầu, nhưng nếu đau nhiều khi cúi xuống, đau vùng trán, gò má, hốc mắt, chảy dịch mũi đặc kéo dài có thể bạn đã bị viêm xoang cấp, cần điều trị để tránh kéo dài.

• Cơ thể mệt mỏi quá mức, kiệt sức: Mệt nhẹ là bình thường, nhưng nếu bạn mệt đến mức không thể sinh hoạt bình thường, chóng mặt, uể oải cả ngày, mất vị giác hoặc khứu giác. Đây có thể là dấu hiệu cúm hoặc bệnh nhiễm trùng khác, không phải cảm lạnh đơn thuần.

• Xuất hiện ớn lạnh, rét run mạnh: Ớn lạnh nhẹ thường xảy ra khi mới bị bệnh. Nhưng nếu rét run nhiều, vã mồ hôi kèm sốt cao, hãy nghĩ đến cúm hoặc viêm nhiễm nặng.

Ở trẻ nhỏ, dấu hiệu trở nặng nhanh hơn người lớn. Trẻ em, đặc biệt dưới 5 tuổi, có thể nặng lên rất nhanh. Bạn cần đưa trẻ khám ngay khi có các dấu hiệu sau

• Bỏ bú hoặc bú kém

• Thở rút lõm lồng ngực

• Thở nhanh hơn bình thường

• Ho nhiều, khóc khàn

• Sốt > 38°C ở trẻ dưới 3 tháng

• Dịch mũi nhiều gây khó thở, tím tái quanh môi

Làm gì khi xuất hiện dấu hiệu bị cảm lạnh?

Cảm lạnh thường tiến triển qua nhiều biểu hiện như sốt nhẹ, nghẹt mũi, hắt hơi, đau họng, bị ho, mệt mỏi, mỗi triệu chứng lại cần cách xử lý riêng. Chăm sóc đúng thời điểm sẽ giúp bệnh mau khỏi và ngăn ngừa biến chứng.

Nếu bạn bắt đầu thấy sốt nhẹ, người uể oải hoặc ớn lạnh hãy:

• Uống nhiều nước ấm để bù nước và hỗ trợ hạ sốt tự nhiên.

• Nghỉ ngơi hoàn toàn, tránh vận động mạnh.

• Có thể dùng paracetamol khi nhiệt độ trên 38°C.

• Mặc đồ thoáng, không đắp chăn quá dày để tránh tăng thân nhiệt.

Khi bị nghẹt mũi, chảy mũi hoặc hắt hơi, bạn nên:

• Rửa mũi bằng nước muối sinh lý 0,9% 2–3 lần/ngày.

• Sử dụng muối ưu trương để giảm nghẹt mũi, sổ mũi.

• Xông hơi nhẹ với nước ấm hoặc tinh dầu loãng để giảm nghẹt.

• Giữ phòng ấm, tránh gió lùa để hạn chế kích ứng mũi.

• Uống nhiều nước giúp loãng dịch tiết và giảm tắc nghẽn.

Nếu bạn thấy đau họng, đau khi nuốt, khàn tiếng nhẹ:

• Súc họng bằng nước muối ấm để giảm viêm, giảm đau.

• Uống trà gừng, trà mật ong chanh (nếu không bị dị ứng).

• Giữ ấm cổ, hạn chế uống nước lạnh hoặc ăn đồ cay nóng.

Khi bị ho hoặc kích ứng đường thở, hãy:

• Uống nước ấm nhiều lần để làm dịu niêm mạc.

• Dùng siro thảo dược hoặc thuốc ho nhẹ nếu ho gây khó chịu.

• Tránh tiếp xúc khói bụi, mùi hóa chất, thuốc lá.

• Giữ ẩm không khí bằng máy tạo ẩm hoặc đặt chậu nước trong phòng.

Khi bị đau đầu, mệt mỏi hoặc uể oải, bạn hãy:

• Ngủ đủ giấc, lý tưởng 7–9 giờ/ngày.

• Ăn uống nhẹ nhàng như cháo nóng, súp, nước ép.

• Tránh cafein và đồ uống chứa cồn.

• Massage nhẹ vùng thái dương để giảm căng thẳng.

Cảm lạnh là bệnh lý phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu bạn nhận biết sớm các dấu hiệu và chăm sóc đúng cách. Việc lắng nghe cơ thể, xử lý từng triệu chứng như sốt nhẹ, nghẹt mũi, đau họng hay bị ho sẽ giúp quá trình hồi phục diễn ra nhanh hơn và giảm nguy cơ biến chứng. Bên cạnh đó, duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh, uống nhiều nước, giữ ấm và tăng cường sức đề kháng sẽ là “lá chắn” tự nhiên giúp bạn hạn chế bị cảm lạnh mỗi khi thời tiết thay đổi.

Xem thêm: chữa cảm lạnh, cách phòng cảm lạnh