Sau cúm a bị đau đầu: Nguyên nhân và 5 cách giảm đau hiệu quả

Trải qua một đợt tấn công của virus Cúm A, cơ thể thường rơi vào trạng thái kiệt quệ với hàng loạt triệu chứng hậu nhiễm trùng. Trong số đó, tình trạng sau cúm A bị đau đầu dai dẳng là một trong những than phiền phổ biến nhất, đặc biệt là ở người lớn. Nhiều người mô tả cảm giác đau nhức như có hàng ngàn mũi kim châm, hoặc cảm giác đầu nặng trĩu, u uất ngay cả khi nhiệt độ cơ thể đã trở về mức bình thường. Việc hiểu rõ tại sao cơn đau đầu lại "lỳ lợm" ở lại sau khi virus đã bị đẩy lùi là chìa khóa quan trọng để bạn lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, tránh việc lạm dụng thuốc giảm đau gây hại cho gan và dạ dày. Cùng CPC1HN tìm hiểu chi tiết trong bài viết đưới đây!

Tại sao sau Cúm A bị đau đầu dai dẳng chưa khỏi?

Cơn đau đầu trong và sau giai đoạn nhiễm virus không đơn thuần chỉ là phản ứng của cơ thể với sốt. Có 3 cơ chế bệnh sinh chính khiến tình trạng đau nhức vùng đầu trở nên nghiêm trọng và khó dứt:

Biến chứng Viêm xoang cấp (Nguyên nhân phổ biến nhất)

Đường hô hấp trên là "chiến trường" chính của virus Cúm A. Tại đây, virus tấn công làm phù nề niêm mạc mũi, phá hủy các tế bào lông chuyển có chức năng dẫn lưu dịch.

• Cơ chế gây đau: Khi niêm mạc sưng to, các lỗ thông xoang bị bít tắc hoàn toàn. Dịch nhầy viêm không thể thoát ra ngoài, ứ đọng lại trong các hốc xoang trán, xoang hàm và xoang bướm. Điều này tạo ra một áp suất âm hoặc áp suất dương cực lớn bên trong các hốc xương mặt.

• Biểu hiện: Người bệnh cảm thấy đau tức dữ dội vùng trán, giữa hai chân mày hoặc hai bên gò má. Cơn đau đầu thường tăng lên khi bạn cúi người, hắt hơi hoặc khi thay đổi tư thế đột ngột. Đây chính là biểu hiện của viêm xoang biến chứng hậu cúm.

Cơ thể mất nước và rối loạn điện giải

Trong giai đoạn toàn phát, sốt cao kéo dài (thường trên 39 độ C) khiến cơ thể mất một lượng nước và muối khoáng rất lớn qua mồ hôi và đường hô hấp.

Hậu quả: Tình trạng thiếu nước làm giảm lưu lượng tuần hoàn máu, ảnh hưởng đến nồng độ oxy cung cấp cho não bộ. Đồng thời, sự mất cân bằng các ion như Natri, Kali khiến các sợi dây thần kinh cảm giác vùng đầu trở nên nhạy cảm hơn. Kết quả là người bệnh luôn cảm thấy choáng váng, đau đầu ê ẩm đi kèm với mệt mỏi hậu cảm cúm.

Hội chứng mệt mỏi sau virus (Post-viral fatigue)

Ngay cả khi xét nghiệm virus đã cho kết quả âm tính, hệ miễn dịch vẫn chưa thực sự "nghỉ ngơi". Phản ứng viêm toàn thân do các Cytokine (chất truyền tin hóa học của hệ miễn dịch) gây ra có thể vẫn tồn tại ở mức độ thấp.

Cơ chế: Các chất gây viêm này tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương, gây ra tình trạng đau đầu kiểu căng thẳng (tension headache) và hội chứng "sương mù não". Người bệnh không chỉ đau đầu mà còn thấy khó tập trung, hay quên và giấc ngủ không sâu.

Cúm A bị đau đầu khi nào là dấu hiệu nguy hiểm cần đi cấp cứu?

Đa số tình trạng đau đầu do cúm A sẽ tự thuyên giảm sau 1-2 tuần nếu được chăm sóc tốt. Tuy nhiên, virus cúm A có thể xâm nhập sâu hơn và gây ra các biến chứng thần kinh đe dọa tính mạng. Bạn cần đến ngay cơ sở y tế nếu xuất hiện các "dấu hiệu đỏ" sau:

• Đau đầu dữ dội đột ngột: Cơn đau đầu xuất hiện kịch liệt, vượt quá khả năng chịu đựng của người bệnh.

• Dấu hiệu màng não: Đau đầu kèm theo tình trạng cứng cổ (khó cúi đầu xuống ngực), sợ ánh sáng hoặc nôn vọt (nôn không liên quan đến ăn uống).

• Thay đổi ý thức: Người bệnh lờ đờ, ngủ gà, khó đánh thức, lú lẫn hoặc có những hành vi bất thường.

• Sốt cao trở lại: Sau khi đã hết sốt, bỗng nhiên sốt cao > 39 độ kèm đau đầu dữ dội là dấu hiệu cảnh báo tình trạng nhiễm trùng thứ phát hoặc viêm màng não.

• Dấu hiệu thần kinh khu trú: Yếu liệt tay chân, méo miệng, nói ngọng hoặc nhìn đôi (thấy 2 hình).

Đừng chủ quan cho rằng đó chỉ là "mệt mỏi hậu cảm cúm". Việc nhận diện sớm các dấu hiệu này có thể cứu sống người bệnh trước các biến chứng não bộ phức tạp.

Hướng dẫn điều trị đau đầu và phục hồi sức khỏe tại nhà

Thay vì lạm dụng các loại thuốc giảm đau gây tác dụng phụ, bạn có thể áp dụng phác đồ 5 bước phối hợp dưới đây để giảm sau cúm A bị đau đầu một cách an toàn và khoa học:

Giải phóng áp lực xoang mũi

Nếu nguyên nhân là do dịch viêm tắc nghẽn trong xoang, cách tốt nhất để hết đau đầu là phải "mở đường" cho dịch thoát ra. Việc vệ sinh mũi họng đúng cách giúp giải tỏa áp suất nội xoang nhanh chóng.

Chuyên gia khuyên dùng giải pháp vệ sinh mũi bằng nước muối biển sâu như Nebusal hoặc Baci Nebusal:

• Cơ chế áp suất thẩm thấu: Với dòng Nebusal Spray 1.9% hoặc 2.3% (Ưu trương), nồng độ muối cao hơn dịch cơ thể sẽ giúp "rút" bớt nước từ các tế bào niêm mạc đang sưng nề. Điều này giúp niêm mạc mũi co lại tự nhiên, mở rộng lỗ thông xoang.

• Dẫn lưu dịch nhầy: Tia xịt phun sương mịn len lỏi vào các ngách mũi, làm loãng dịch nhầy đặc quánh và cuốn trôi chúng cùng xác virus ra ngoài. Khi dịch được dẫn lưu, áp lực trong xoang giảm xuống, cơn đau đầu vùng trán và hốc mắt sẽ thuyên giảm rõ rệt mà không cần dùng đến thuốc co mạch hóa học.

• Vô trùng và an toàn: Sử dụng nước muối biển sâu vô trùng giúp ngăn ngừa tình trạng bội nhiễm vi khuẩn từ môi trường vào các hốc xoang đang tổn thương.

Sử dụng thuốc giảm đau đúng cách

Thuốc giảm đau (như Paracetamol) có thể được sử dụng để làm dịu các cơn đau đầu cấp tính. Tuy nhiên, cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc:

• Liều lượng: Không dùng quá 4g Paracetamol mỗi ngày đối với người lớn.

• Khoảng cách: Mỗi liều cách nhau ít nhất 4-6 giờ.

• Lưu ý đặc biệt: Tuyệt đối không tự ý dùng Aspirin cho trẻ em và thanh thiếu niên khi đang nghi ngờ nhiễm cúm vì nguy cơ gây hội chứng Reye (tổn thương gan não cấp) cực kỳ nguy hiểm.

*Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc cần tuân theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Massage và thư giãn

Tác động vật lý vào các huyệt đạo vùng mặt giúp kích thích lưu thông khí huyết và thư giãn các nhóm cơ đang bị căng thẳng do triệu chứng ho kéo dài hoặc đau nhức:

• Ấn huyệt Ấn Đường: Nằm giữa hai đầu lông mày. Dùng ngón tay cái day ấn nhẹ nhàng trong 2-3 phút giúp giảm đau trán và định thần.

• Huyệt Nghinh Hương: Cạnh hai cánh mũi. Massage vùng này giúp thông mũi, hỗ trợ dẫn lưu dịch xoang tốt hơn.

• Chườm ấm: Sử dụng khăn ấm đắp lên vùng mắt và trán khoảng 10 phút. Nhiệt độ giúp giãn mạch và làm loãng dịch tiết hiệu quả.

Bù nước và điện giải

Uống đủ nước là cách đơn giản nhất để giảm đau đầu do thiếu nước hậu cúm.

• Hãy uống từ 2-3 lít nước mỗi ngày (nước lọc, Oresol, nước ép trái cây).

• Tránh các loại đồ uống chứa caffeine hoặc cồn vì chúng làm trầm trọng thêm tình trạng mất nước và kích thích hệ thần kinh gây đau đầu nặng hơn.

Nghỉ ngơi trong không gian yên tĩnh

Hệ thần kinh hậu cúm rất nhạy cảm với ánh sáng mạnh và tiếng ồn. Hãy nghỉ ngơi trong phòng thoáng khí, ánh sáng dịu và hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính. Giấc ngủ sâu là liều thuốc phục hồi thần kinh tốt nhất.

Cách phòng tránh đau đầu tái phát sau khi bị cúm A

Sau khi cơn đau đầu đã thuyên giảm, niêm mạc đường hô hấp vẫn cần thời gian để hồi phục hoàn toàn (thường mất 2-4 tuần). Để ngăn ngừa cơn đau quay trở lại hoặc tiến triển thành viêm xoang mãn tính, bạn cần lưu ý:

• Duy trì vệ sinh mũi họng định kỳ: Tiếp tục sử dụng Baci Nebusal hoặc nước muối sinh lý hàng ngày để giữ cho niêm mạc luôn ẩm và sạch khuẩn. Mũi sạch là "hàng rào" bảo vệ não bộ và các xoang tốt nhất.

• Giữ ấm vùng đầu cổ: Không nên để quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào vùng trán, gáy khi ngủ. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể kích hoạt các cơn đau đầu vận mạch.

• Tăng cường dinh dưỡng: Bổ sung thực phẩm giàu Magie (hạnh nhân, rau chân vịt) và Vitamin nhóm B giúp củng cố hệ thần kinh.

• Vận động nhẹ nhàng: Bắt đầu bằng các bài tập yoga hoặc đi bộ để tăng cường oxy lên não, tránh các bài tập cường độ cao ngay lập tức.

• Theo dõi độ ẩm: Sử dụng máy tạo ẩm trong phòng để tránh niêm mạc mũi bị khô – nguyên nhân gián tiếp gây nghẹt mũi và áp lực xoang.

Xem thêm: cúm A bao lâu thì khỏi, hậu cúm A

Sau cúm A bị đau đầu không chỉ là một triệu chứng mệt mỏi thông thường mà còn là tín hiệu cơ thể cần được chăm sóc đặc biệt tại vùng mũi xoang. Bằng cách thực hiện đúng quy trình dẫn lưu mũi với nước muối biển sâu Nebusal và có chế độ nghỉ ngơi khoa học, bạn sẽ nhanh chóng vượt qua tình trạng đau nhức vùng đầu và phục hồi sức khỏe toàn diện hậu cảm cúm.