Viêm gan B thể ngủ yên và những thông tin cần biết để bảo vệ

Viêm gan B thể ngủ yên có thể khiến nhiều người chủ quan vì hầu như không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài. Tuy nhiên, virus viêm gan B vẫn âm thầm tồn tại trong cơ thể và có thể gây tổn thương gan nếu không được theo dõi, kiểm soát đúng cách. Sau đây, hãy cùng CPC1 Hà Nội tìm hiểu rõ về tình trạng viêm gan B thể ngủ để biết cách chủ động kiểm soát tình trạng bệnh nhé!

Thế nào là viêm gan B thể ngủ yên (không hoạt động)?

Viêm gan B thể ngủ yên (hay còn gọi là thể không hoạt động) là tình trạng virus HBV vẫn hiện diện trong cơ thể nhưng chưa hoạt động nhân lên, chỉ số men gan vẫn nằm trong giới hạn bình thường và chưa gây ra những tổn thương gan rõ rệt. 

Ở giai đoạn này, người bệnh thường không có biểu hiện lâm sàng, tuy nhiên vẫn tiềm ẩn nguy cơ lây truyền cho người khác. Đồng thời, virus có thể tái hoạt động bất cứ lúc nào, dẫn đến viêm gan cấp hoặc mạn tính, xơ gan và thậm chí ung thư gan nếu người bệnh không được theo dõi sức khỏe định kỳ mỗi 3-6 tháng.

Cách phát hiện viêm gan B thể ngủ

Viêm gan B thể ngủ yên thường không có biểu hiện triệu chứng rõ ràng, dẫn đến rất khó nhận biết bằng dấu hiệu bên ngoài.

Để xác định viêm gan B ở thể không hoạt động, người bệnh cần thực hiện các xét nghiệm chuyên biệt, trong đó xét nghiệm sàng lọc ban đầu là HBsAg. Nếu kết quả âm tính, điều này cho thấy người đó chưa từng nhiễm virus hoặc đã từng nhiễm nhưng đã khỏi bệnh. Trường hợp HBsAg dương tính trong khi chỉ số men gan vẫn nằm trong giới hạn bình thường thì có khả năng người bệnh đang ở trạng thái viêm gan B thể ngủ.

Sau đó, bác sĩ sẽ chỉ định thêm các xét nghiệm như HBeAg và HBV DNA nhằm đánh giá mức độ hoạt động của virus cũng như nguy cơ lây nhiễm. Xét nghiệm HBV DNA sử dụng kỹ thuật PCR để định lượng chính xác số lượng virus trong máu. 

Ngay cả khi men gan không tăng, những bệnh nhân có nồng độ HBV DNA cao vẫn có khả năng lây truyền virus cho người khác. Xét nghiệm này cũng đặc biệt quan trọng trong việc đánh giá nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con ở phụ nữ đang mang thai hoặc đang có kế hoạch mang thai.

Thông thường, khi chỉ số HBV DNA dưới 2.000 IU/ml ở bệnh nhân HBeAg âm tính và dưới 20.000 IU/ml ở bệnh nhân HBeAg dương tính, có thể kết luận virus viêm gan B đang ở trạng thái không hoạt động, hay còn gọi là “thể ngủ yên”.

Bệnh viêm gan B thể ngủ có lây không?

Mặc dù virus viêm gan B đang ở trạng thái “ngủ yên”, nhưng khi nó vẫn tồn tại trong cơ thể người bệnh thì vẫn có khả năng lây nhiễm.

Viêm gan B có thể lây truyền qua nhiều con đường như từ mẹ sang con, tiếp xúc trực tiếp với máu của người nhiễm, sử dụng dụng cụ y tế không đảm bảo vô trùng, quan hệ tình dục không an toàn hoặc dùng chung các vật dụng cá nhân có dính máu và dịch tiết như kim tiêm, bàn chải đánh răng, dao cạo râu… 

Trong số đó, con đường lây truyền từ mẹ sang con khá phổ biến và thường được nhiều người quan tâm. Nguy cơ lây nhiễm viêm gan B từ mẹ sang con có thể lên tới 90%. 

Trường hợp người mẹ có tải lượng virus cao, trẻ sinh ra sẽ rất dễ mắc viêm gan B mạn tính. Quá trình lây truyền virus HBV từ mẹ sang con có thể xảy ra qua ba giai đoạn, với mức độ nguy cơ khác nhau, bao gồm:

• Trong thai kỳ: Virus viêm gan B chủ yếu lây qua đường máu. Do mẹ và thai nhi được ngăn cách bởi nhau thai trong suốt quá trình mang thai nên khả năng lây nhiễm ở giai đoạn này khá thấp, chỉ khoảng 2%.

• Trong quá trình chuyển dạ và sinh nở: Đây là thời điểm có nguy cơ lây truyền cao nhất, lên tới khoảng 90%. Khi chuyển dạ, sự co bóp của tử cung làm ảnh hưởng đến hệ mạch máu quanh nhau thai. Trẻ sơ sinh có thể nhiễm virus HBV khi tiếp xúc trực tiếp với máu của mẹ hoặc qua dịch âm đạo trong quá trình sinh thường.

• Trong giai đoạn cho con bú: Đây là giai đoạn có nguy cơ lây nhiễm thấp nhất. Mặc dù virus HBV có thể xuất hiện trong sữa non của người mẹ nhiễm bệnh nhưng với nồng độ rất thấp nên khả năng lây sang con là không đáng kể. Nguy cơ này gần như bằng không nếu trẻ được tiêm đầy đủ vắc-xin phòng viêm gan B ngay sau sinh.

Viêm gan B thể ngủ có nguy hiểm không?

Viêm gan B thể ngủ yên nhìn chung không phải là tình trạng quá nguy hiểm. Trên thực tế, nhiều người vẫn có thể chung sống với nó trong thời gian dài mà không cần can thiệp điều trị. Do virus đang ở trạng thái “ngủ”, có những trường hợp HBV không tái hoạt động suốt cả cuộc đời người bệnh.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc người bệnh được phép chủ quan. Virus viêm gan B hoàn toàn có khả năng tái hoạt động vào bất kỳ thời điểm nào. Khi cơ thể không còn duy trì được trạng thái dung nạp miễn dịch, khả năng kiểm soát và đào thải virus suy giảm, hệ miễn dịch tại gan sẽ phản ứng mạnh hơn để chống lại virus. 

Quá trình này khiến các tế bào gan bị tổn thương và giải phóng men gan vào máu, làm men gan tăng cao. Hệ quả là người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện của viêm gan cấp tính hoặc mãn tính, và lúc này việc điều trị thường gặp nhiều khó khăn hơn.

Cách phòng ngừa bệnh viêm gan B thể ngủ

Để chủ động phòng ngừa viêm gan B và hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển nặng, bạn có thể áp dụng một số biện pháp sau:

• Duy trì chế độ ăn uống hợp lý, cân đối và đầy đủ dưỡng chất nhằm đảm bảo cơ thể luôn khỏe mạnh. Đồng thời, cần hạn chế tối đa việc sử dụng chất kích thích và các loại đồ uống có cồn vì đây là những yếu tố gây hại trực tiếp cho gan.

• Thực hiện khám sức khỏe và theo dõi định kỳ ít nhất 6 tháng một lần. Người bệnh nên làm các xét nghiệm liên quan đến HBV như HBsAg, HBeAg, HBV DNA và xét nghiệm men gan để kiểm tra tình trạng hoạt động của virus. Những xét nghiệm này sẽ giúp phát hiện sớm nguy cơ virus tái hoạt động, từ đó có hướng can thiệp và kiểm soát bệnh kịp thời.

• Xây dựng lối sống lành mạnh, khoa học kết hợp với việc tập luyện thể dục thể thao thường xuyên. Hoạt động không chỉ giúp gan hoạt động tốt hơn mà còn góp phần tăng cường hệ miễn dịch, nâng cao khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh.

• Đối với phụ nữ mang thai có tải lượng virus HBV cao, bác sĩ sẽ tư vấn phương án điều trị phù hợp. Thông thường, thai phụ có thể được chỉ định sử dụng thuốc kháng virus trong 3 tháng cuối thai kỳ để làm giảm nồng độ virus. Sau khi sinh khoảng 12 giờ, trẻ sơ sinh cần được tiêm vắc-xin phòng viêm gan B để ngăn ngừa lây nhiễm.

Xem thêm: viêm gan B mạn tính là gì, viêm gan B cấp tính

Dù không có biểu hiện rõ rệt, bệnh viêm gan B thể ngủ yên vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe gan nếu người bệnh lơ là việc theo dõi và chăm sóc. Việc thăm khám định kỳ, tuân thủ chỉ định của bác sĩ và duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát viêm gan B lâu dài.